Από το ένα αστέρι Michelin στα τρία σταφύλια. Πόσο καλά ξεχωρίζει ο οδηγός;

Του Γιάννη Καρακάση MW

Τα αστέρια Michelin για την Ελλάδα, που περιμέναμε από το 2024, ανακοινώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα. Το 2025 ο οδηγός έκανε προσπέραση την τελευταία στιγμή, με την επίσημη ανακοίνωση της Michelin να αποδίδει την απουσία νέας αθηναϊκής επιλογής στην προετοιμασία για την επέκταση στη Θεσσαλονίκη και τη Σαντορίνη. Η ανεπίσημη εξήγηση ήταν, όμως, άλλη, ότι δεν υπήρξε η ανάλογη χρηματοδότηση.

Το μοντέλο του οδηγού διαφέρει ανά αγορά. Έτσι σε καθιερωμένες χώρες μπορεί να χρηματοδοτείται από τα δικά του έσοδα, ενώ σε νέους προορισμούς συχνά συνεργάζεται με δημόσιους φορείς τουρισμού ή οργανισμούς προβολής. Πάντως, όταν ένας οδηγός εμφανίζεται ή εξαφανίζεται ανάλογα με τη χρηματοδότηση, δικαιούμαστε να αναρωτηθούμε τι ακριβώς αγοράζει κάθε χώρα με τη συνεργασία του.

Στην πρώτη ανάγνωση, όλα μοιάζουν εξαιρετικά και δικαιολογούν το άνοιγμα μιας εξαιρετικής φιάλης ελληνικού αφρώδους με την παραδοσιακή μέθοδο (διαβάστε το άρθρο μου εδώ). Τέσσερα νέα αστέρια στην Αθήνα, τέσσερα αστεράτα εστιατόρια στη Σαντορίνη (ένα μάλιστα με δύο), ενώ η Θεσσαλονίκη έχει αρκετά Bib Gourmand και προτεινόμενα. Επιπρόσθετα και τα τρία οινικά προγράμματα που επιμελούμαι περιλαμβάνονται στον οδηγό, οπότε έχω πολλούς λόγους να είμαι χαρούμενος.

Είναι όμως όλα τόσο απλά;

Το Delta έχασε το δεύτερο αστέρι του (η Σπονδή το έχασε πριν δύο χρόνια), σε μια στιγμή που, κατά κοινή ομολογία, βρίσκεται στα καλύτερά του. Την ίδια ώρα, ο οδηγός πρόσθεσε τέσσερα νέα αστέρια στην Αθήνα. Σύμπτωση; Μια αλλαγή γραμμής; Ή μήπως ένας τρόπος να ισορροπήσει η ανακοίνωση; Δεν το γνωρίζουμε. Η Michelin δεν εξηγεί ποτέ τις αποφάσεις της και αφήνει αρκετό χώρο για εικασίες.

Το αποτέλεσμα, πάντως, είναι σαφές. Και το αντιγράφω από τα threads όπως το ανέβασα

Michelin Αθήνας 2026. Ένα αστέρι 🌟 για όλους. Δεκαέξι εστιατόρια, με τεράστιες διαφορές μεταξύ τους σε φιλοσοφία, τεχνική και γαστρονομική εμπειρία, βρίσκονται πλέον στην ίδια βαθμίδα.

Πρώτα η Σπονδή, τώρα το Delta χάνουν το δεύτερο αστέρι και η Αθήνα φαίνεται πως έχει αποκτήσει ένα παράξενο γαστρονομικό ταβάνι.

Αναρωτιέμαι αν ο Michelin έγινε ξαφνικά τόσο αυστηρός ή αν απλώς έχασε την ικανότητα να διακρίνει τις διαφορές.

Και η Σαντορίνη; Τέσσερα αστεράτα εστιατόρια. Ούτε ένα παραδοσιακό σημείο, ούτε κάτι πιο απλό που να δείχνει μια άλλη πλευρά του νησιού. Αυτό είναι όλο το γαστρονομικό πρόσωπο της Σαντορίνης; Αν ναι θα πρέπει να μας προβληματίσει όλους να εκπροσωπείται όλο το νησί μέσα από μόλις 4 εστιατόρια!

Τα αστέρια Michelin είναι, χωρίς αμφιβολία, ένα πολύ δυνατό brand στο χώρο της γαστρονομίας. Δίνουν  αυτοπεποίθηση στους καταναλωτές και μπορούν να αλλάξουν την πορεία ενός εστιατορίου. Όμως στο τέλος της ημέρας είναι μία διάκριση - πολύ ισχυρή δίχως αμφιβολία, δεν πρέπει όμως θεωρώ να εκλαμβάνεται ως αυτοσκοπός από τους σεφ ή τους ιδιοκτήτες των εστιατορίων. Το ποιος είσαι δεν το ορίζει κανείς παρά μόνο ο εαυτός μας. Υπάρχουν καταγεγραμμένοι και σεφ και εστιατόρια που τα αρνήθηκαν.

Τώρα η Michelin δοκιμάζει τη δύναμή της και στον κόσμο του κρασιού, με το νέο σύστημα των «σταφυλιών» για οινοποιεία στη Βουργουνδία και στο Μπορντό.

Σε πρόσφατο άρθρο του, ο Jamie Goode θέτει ερωτήματα για το πώς προκύπτουν αυτές οι αξιολογήσεις και τι σημαίνουν για έναν χώρο με ήδη βαθιές ιεραρχίες. Η Michelin έχει ανακοινώσει πέντε γενικά κριτήρια. Πώς μεταφράζονται, όμως, σε κάθε συγκεκριμένη κατάταξη; Γιατί ένα κτήμα παίρνει τρία σταφύλια και ένα άλλο ένα; Η δημόσια απόρριψη της διάκρισης από το Arnoux-Lachaux δείχνει πως η αναγνώριση δεν γίνεται πάντα δεκτή ως τιμή.

Επιπρόσθετα τι φοβερή ανακάλυψη είναι τα τρία σταφύλια του DRC, του Coche Dury και του Domaine Leflaive; Όλοι έχουμε μία ιδέα των κορυφαίων παραγωγών στη Βουργουνδία και στο Μπορντώ, ποια ακριβώς είναι η συνεισφορά του οδηγού και πως βαθμολογεί το έδαφος που είναι ένα από τα 5 κριτήρια που ανέφερα; To δε εύρος στο ένα σταφύλι που συμπεριλαμβάνει παραγωγούς από τον Jadot και Drouhin έως τον Αrmand Rousseau και τον Sylvaine Cathiard είναι το λιγότερο αξιοθαύμαστο.

Σε άλλα νέα αυτή την εβδομάδα ανακοίνωσε τα πρώτα του Restaurant Awards και το Noble Rot. Οι ψήφοι προήλθαν από 117 ανθρώπους του χώρου, με το περιοδικό να εξηγεί ποιοι ψήφισαν και πώς προέκυψαν τα αποτελέσματα. Προφανώς, κι αυτή είναι μια υποκειμενική κρίση. Ξέρουμε όμως ποιοι την έκαναν. Μήπως αυτό είναι ήδη ένα καλό σημείο για να ξεκινήσει κάθε σύστημα βραβεύσεων;

Θα μπορούσε η Michelin να στρέψει την προσοχή του κόσμου και σε λιγότερο γνωστές οινικές περιοχές; Ασφαλώς. Περιοχές που θα είχαν μεγαλύτερο όφελος και για αυτές να αναδειχθούν. Για παράδειγμα το Chianti ή η νότιος Αφρική θα μπορούσαν να αποτελέσουν πεδίο δόξης λαμπρό. Ή η ανερχόμενη Σικελία. Σε κάθε περίπτωση η κάθε κατάταξη αποκτά δύναμη ανάλογη με τη σημασία που της δίνουν όσοι αξιολογούνται. Το ερώτημα για την Αθήνα, όπως και για το κρασί, παραμένει: ποιος αποφασίζει τι αξίζει να ξεχωρίσει και πόσο χώρο αφήνει για όσα δεν χωρούν στη δική του κλίμακα;